Διάφανος φακός
Το φως περνά καθαρά και εστιάζει πάνω στον αμφιβληστροειδή. Η εικόνα είναι καθαρή και τα χρώματα ζωντανά.
Χειρουργική καταρράκτη
Με τα χρόνια, ο φακός μέσα στο μάτι θολώνει σιγά σιγά και η όραση γίνεται θαμπή. Ο καταρράκτης δεν διορθώνεται με γυαλιά ή φάρμακα. Αντιμετωπίζεται με μια σύντομη επέμβαση, με τοπική αναισθησία, και επιστρέφετε στο σπίτι σας την ίδια μέρα.
Με μια ματιά
Τι είναι
Πίσω από την κόρη του ματιού υπάρχει ένας φυσικός φακός, διάφανος σαν τζάμι, που εστιάζει το φως. Με την ηλικία, και πιο σπάνια για άλλους λόγους, ο φακός θολώνει. Το φως δεν περνά πια καθαρά και η εικόνα που φτάνει στον αμφιβληστροειδή γίνεται θαμπή.
Το φως περνά καθαρά και εστιάζει πάνω στον αμφιβληστροειδή. Η εικόνα είναι καθαρή και τα χρώματα ζωντανά.
Ο θολός φακός σκορπίζει το φως. Η εικόνα θαμπώνει, τα φώτα «απλώνουν» και τα χρώματα ξεθωριάζουν.
Συμπτώματα
Ο καταρράκτης προχωρά αργά, συνήθως μέσα σε χρόνια, και συχνά δεν τον καταλαβαίνει κανείς αμέσως. Αυτά είναι τα πιο συνηθισμένα σημάδια:
Απλή απεικόνιση για να πάρετε μια ιδέα: θάμπωμα, θάμβος και ξεθώριασμα των χρωμάτων. Κάθε μάτι είναι διαφορετικό και η εικόνα δεν αντικαθιστά την εξέταση.
Πότε χειρουργείται
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να «ωριμάσει» ο καταρράκτης. Η επέμβαση συζητιέται όταν η όραση αρχίζει να σας δυσκολεύει σε όσα κάνετε κάθε μέρα: στο διάβασμα, στην οδήγηση, στη δουλειά, στο να αναγνωρίζετε πρόσωπα.
Στα πρώτα στάδια, ένα καλύτερο φως ή μια αλλαγή στα γυαλιά μπορεί να αρκεί για λίγο. Κανένα κολλύριο ή φάρμακο όμως δεν κάνει τον φακό ξανά διάφανο. Η μόνη οριστική λύση είναι η αντικατάστασή του.
Η απόφαση παίρνεται μαζί, μετά από πλήρη εξέταση, που ελέγχει και τον υπόλοιπο οφθαλμό: τον αμφιβληστροειδή, την ωχρά κηλίδα, την πίεση του ματιού.
Βήμα βήμα
Πριν από κάθε βήμα σας εξηγούμε τι θα γίνει, σε εσάς και σε όποιον σας συνοδεύει.
Πλήρης οφθαλμολογική εξέταση, με έλεγχο του βυθού με σταγόνες που διαστέλλουν την κόρη. Οι σταγόνες θολώνουν την όραση για λίγες ώρες, γι' αυτό καλό είναι να μην οδηγήσετε μετά.
Μια ανώδυνη μέτρηση του ματιού, χωρίς επαφή, από την οποία υπολογίζεται ο τεχνητός φακός, ο ενδοφακός, που θα μπει στη θέση του θολού.
Το μάτι αναισθητοποιείται με σταγόνες. Από μια μικρή τομή, περίπου 3 χιλιοστών, ο θολός φακός αφαιρείται με μικροχειρουργική τεχνική και μπαίνει ο ενδοφακός. Συνήθως δεν χρειάζονται ράμματα. Διαρκεί περίπου 15-20 λεπτά.
Επιστρέφετε στο σπίτι την ίδια μέρα, με συνοδό. Βάζετε τα κολλύρια που σας δίνουμε και δεν τρίβετε το μάτι. Οι περισσότερες καθημερινές ασχολίες επιτρέπονται από την επόμενη μέρα, εκτός από τις κοπιαστικές. Τα τελικά γυαλιά, όπου χρειάζονται, περίπου 15 ημέρες μετά.
Ο ενδοφακός
Ο ενδοφακός μένει μόνιμα στο μάτι και δεν θολώνει. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι. Ποιος ταιριάζει σε εσάς εξαρτάται από τις μετρήσεις, από την υγεία των ματιών σας και από το πώς θέλετε να βλέπετε μετά.
Ο πιο συνηθισμένος
Δίνει καθαρή όραση σε μία απόσταση, συνήθως μακριά. Για το διάβασμα χρειάζονται γυαλιά.
Και για αστιγματισμό
Διορθώνει ταυτόχρονα και τον αστιγματισμό, ώστε να χρειάζεστε λιγότερο γυαλιά για μακριά.
Μακριά και κοντά
Δίνει όραση σε περισσότερες αποστάσεις και μειώνει την ανάγκη για γυαλιά. Δεν ταιριάζει σε όλα τα μάτια και μπορεί να δημιουργεί «φωτοστέφανα» γύρω από τα φώτα τη νύχτα.
Τις επιλογές που ταιριάζουν στα δικά σας μάτια, με τα υπέρ και τα κατά τους, τις συζητάμε πριν από την επέμβαση.
Για τους οικείους
Συχνά το ραντεβού το κλείνει ένα παιδί για τον γονιό του. Είστε ευπρόσδεκτοι στην εξέταση, και θα εξηγήσουμε όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε και οι δύο.
Όλα όσα παίρνει, ιδίως αν παίρνει αντιπηκτικά. Μην σταματήσετε κανένα φάρμακο χωρίς οδηγία γιατρού.
Για την επιστροφή στο σπίτι. Δεν επιτρέπεται να οδηγήσει ο ίδιος.
Τις πρώτες εβδομάδες τα κολλύρια μπαίνουν αρκετές φορές τη μέρα. Ένα χέρι βοήθειας κάνει μεγάλη διαφορά.
Η πρώτη γίνεται συνήθως την επόμενη μέρα. Καλό είναι να έρθετε κι εσείς.
Τι να περιμένετε
Η επέμβαση καταρράκτη είναι από τις πιο συχνές επεμβάσεις στον κόσμο. Όπως κάθε επέμβαση στα μάτια, έχει όμως κάποιο ρίσκο. Τι ισχύει για τη δική σας περίπτωση το συζητάμε πριν αποφασίσετε.
Το μάτι μπορεί να τσούζει, να δακρύζει ή να ενοχλείται από το φως. Συνήθως περνά μέσα σε λίγες μέρες.
Μερικές φορές θολώνει η λεπτή μεμβράνη πίσω από τον ενδοφακό και η όραση ξαναθαμπώνει. Δεν είναι νέος καταρράκτης· αντιμετωπίζεται με ένα σύντομο, ανώδυνο laser.
Η πίεση του ματιού μπορεί να ανέβει προσωρινά ή να υπάρξει φλεγμονή. Γι' αυτό υπάρχουν οι επισκέψεις ελέγχου και τα κολλύρια.
Όπως λοίμωξη ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Είναι σπάνιες και τις εξηγούμε μία μία πριν από την απόφαση. Αν μετά την επέμβαση νιώσετε έντονο πόνο ή η όραση χειροτερέψει απότομα, επικοινωνήστε αμέσως.
Ερωτήσεις
Όχι. Το μάτι αναισθητοποιείται με σταγόνες και μένετε ξύπνιος. Μπορεί να νιώσετε μια ελαφριά πίεση ή να δείτε φώτα, αλλά όχι πόνο.
Ο ενδοφακός δεν θολώνει. Με τα χρόνια μπορεί να θολώσει η μεμβράνη πίσω του, κάτι που αντιμετωπίζεται εύκολα με ένα σύντομο laser.
Συνήθως όχι. Χειρουργείται πρώτα το ένα μάτι και, αφού αναρρώσει, το άλλο.
Εξαρτάται από τον ενδοφακό. Με τον πιο συνηθισμένο, τον μονοεστιακό, οι περισσότεροι βλέπουν καλά μακριά και χρειάζονται γυαλιά για το διάβασμα.
Όταν η όρασή σας ξαναφτάσει στα όρια που ισχύουν για την οδήγηση. Σας το λέμε στις επισκέψεις ελέγχου μετά την επέμβαση.
Όχι. Επιστρέφετε στο σπίτι σας την ίδια μέρα, με συνοδό.
Ραντεβού
Διαλέξτε όποιον τρόπο σας βολεύει. Αν πρόκειται για προεγχειρητικό έλεγχο για laser, αναφέρετέ το, γιατί χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Αναλαμβάνονται και παιδιά έως 12 ετών.